Η Περίοδος της Κρητικής Πολιτείας

Η περίοδος της Κρητικής Πολιτείας (1898-1913) χαρακτηρίζεται από την προσπάθεια της Κρήτης να συνδεθεί με την Ελλάδα. Το κυρίαρχο ρεύμα του νεοκλασικισμού ήταν το πιο πρόσφορο για να εκφράσει το πόθο για την ένωση με τη κοινή μοίρα της Ελλάδας και την ανάδειξη ενός νέου προσώπου που να μην θυμίζει το πρόσφατο «ανατολικό» παρελθόν. Με το διάταγμα 332/25-3-1901, τον πρώτο νόμο της Κρητικής Πολιτείας που ασχολείται με πολεοδομικά θέματα, καθορίζονται οι βασικές αρχές ανάπτυξης των πόλεων, ο τρόπος κατασκευής των κτηρίων και η έκδοση των οικοδομικών αδειών. Απαγορεύεται πλέον η κατασκευή κλειστών εξωστών (σαχνισιών), ενώ στο άρθρο 28 αναφέρεται ότι: «Εἰς τὰς κυριωτέρας ὁδοὺς τῶν Χανίων, Ἡρακλείου καὶ Ῥεθύμνης, ὅλαι αἱ οἰκίαι δέον νὰ ὦσιν τουλάχιστον διώροφοι» και στο άρθρο 32 ότι: «Αἱ οἰκίαι δέον νὰ στεγάζωνται εἰς τὰς πόλεις διὰ κεράμων πλακῶν, μεταλλικῶν φύλλων καὶ ἐν γένει δι’ ὑλῶν μὴ ὑποκείμενον εἰς ἐμπρησμόν» Το διάταγμα 395/2-8-1901 «Περὶ τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Ἡρακλείου» επιβάλλει την εφαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου του μηχανικού Πρωτοπαπαδάκη στην αγορά Βεζίρ Τσαρσί και μεταξύ άλλων αναφέρει ότι «Οἱ στεγασμένοι ἐπὶ τῶν ὁδῶν ἐξώσται θὰ ἀποκόπτωνται ὅταν εἶναι ἐτοιμόρροποι ἢ ὅταν ἐμποδίζωσι τὴν διάβασιν πεζῶν ἢ ἐφίππων, ἀπαγορευμένης πάσης ἐπισκευῆς καὶ κατασκευῆς νέων». Οι μηχανικοί της εποχής, γενιά απόφοιτων πολυτεχνικών σχολών και φέροντες «εὐρωπαϊκήν μόρφωσιν», είναι ικανοί να υπηρετήσουν το πνεύμα του καιρού και να εκφράσουν το αίτημα για ένα νέο πρόσωπο της Κρήτης που να την επαναφέρει στις τάξεις των ελεύθερων ευρωπαϊκών κρατών. Η λεωφόρος Μαρτύρων της 25ης Αυγούστου, ως μία από τις κεντρικότερες οδούς του Ηρακλείου, υπήρξε για τη πόλη το πιο προνομιακό πεδίο ανάπτυξης αυτής της «εκσυγχρονιστικής» προσπάθειας, καθώς πρόσφερε ένα σχεδόν λευκό καμβά μετά τις ζημιές που είχε υποστεί από τις καταστροφές των γεγονότων του 1898.