Τα Υλικά Κατάλοιπα

Τα λείψανα του πρωτοβυζαντινού Ηρακλείου είναι λιγοστά, όπως αυτά των παλαιότερων περιόδων. Δομικά στοιχεία και αρχιτεκτονικά μέλη έχουν συνήθως επαναχρησιμοποιηθεί σε μεταγενέστερες κατασκευές. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι η πόλη χτυπήθηκε σκληρά από το σεισμό του 365 μ.Χ. και το παράκτιο μέτωπό της σαρώθηκε από το τσουνάμι που ακολούθησε, όπως άλλες παράκτιες κρητικές πόλεις. Αλλά η ζωή βρήκε ξανά το δρόμο της, όπως μαρτυρούν τα νομίσματα του δευτέρου μισού του 4ου και του 5ου αιώνα Αρχιτεκτονικά γλυπτά σε δεύτερη χρήση, όπως λυρόσχημα κορινθιακά κιονόκρανα εισαγμένα από τα λατομεία της βυζαντινής πρωτεύουσας αποδεικνύουν ότι η πόλη ήταν ενεργή στον 5ο και στον 6ο αιώνα και το θαλάσσιο εμπόριο είχε ανακάμψει. Στρώματα κατοίκησης της πρωτοβυζαντινής περιόδου εντοπίζονται σε μεγάλο βάθος κάτω από μεταγενέστερες επιχώσεις. Νομισματικά στοιχεία του 7ου και 8ου αιώνα διαμορφώνουν εικόνα ανθηρής οικονομικής ζωής στην πόλη κατά την περίοδο των αραβικών επιδρομών, σε αντίθεση με την παραδοσιακή αντίληψη περί παρακμής.